ต่อไป »

[YONG69MED30]

ฌ หมู่บ้านชื่อกัลลวาลมุตตคาม อยู่ในแคว้นมคธ เมื่อพระโมคคัลลานะอุปสมบทได้ ๗ วัน ในวันที่ ๗ ได้ทำความเพียรจนอ่อนใจ นั่งโงกง่วงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ป่าเภสกลามิคทายวัน ใกล้สุงสุมารคีรนคร แคว้นภัคคะ ทรงทอดพระเนตรเห็นด้วย
ทิพพจักษุ จึงทรงเสด็จหายจากป่าเภสกลามิคทายวันด้วยพุทธานุภาพ มาปรากฎเฉพาะหน้าพระโมคคัลลานะและได้ทรงเทศนาโปรดว่า
ดูกรโมคคัลลานะ เพราะเหตุนั้นแหละ
๑.เมื่อเธอมีสัญญาอย่างไรอยู่ ความง่วงนั้นย่อมครอบงำได้
เธอพึงทำไว้ในใจซึ่งสัญญานั้นให้มาก ข้อนี้จะเป็น
เหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้าเธอยังละไม่ได้
๒. เธอพึงตรึกตรองพิจารณา ถึงธรรมตามที่ตนได้สดับแล้ว
ได้เรียนมาแล้วด้วยใจ ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้
ถ้ายังละไม่ได้
๓. เธอพึงสาธยายธรรมตามที่ตนได้สดับมาแล้ว ได้เรียน
มาแล้วโดยพิสดาร ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้ายังละไม่ได้
๔. เธอพึงยอนช่องหูทั้งสองข้าง เอามือลูบตัว
ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้ายังละไม่ได้
๕. เธอพึงลุกขึ้นยืน เอาน้ำล้างตา เหลียวดูทิศทั้งหลาย
แหงนดูดาวนักษัตรฤกษ์ ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้ายังละไม่ได้
๖. เธอพึงทำในใจถึงเอาโลกสัญญา ตั้งความสำคัญในกลางวันว่า กลางวันอย่างไร กลางคืนอย่างนั้น กลางคืนอย่างไรกลางวันอย่างนั้น มีใจเปิดเผยอยู่ฉะนี้ ไม่มีอะไรหุ้มห่อ ทำจิตอันมีแสงสว่างให้เกิด ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้ายังละไม่ได้
๗. เธอพึงอธิษฐานจงกรม กำหนดหมายเดินกลับไปกลับมา สำรวมอินทรีย์ มีใจไม่คิดไปในภายนอก ข้อนี้จะเป็นเหตุให้เธอละความง่วงนั้นได้ ถ้ายังละไม่ได้
๘. เธอพึงสำเร็จสีหไสยา คือ นอนตะแคงเบื้องขวา ซ้อนเท้าเหลื่อมเท้า มีสติสัมปชัญญะ ทำความหมายในอันจะลุกขึ้น พอตื่นแล้วพึงรีบลุกขึ้นด้วยตั้งใจว่า เราจักไม่ประกอบความสุขในการนอน ความสุขในการเอนข้างความสุขในการเคลิ้มหลับ
ดูกรโมคคัลลานะ เธอพึงศึกษาอย่างนี้แล จักละความโงกง่วงได้
และพระสูตรนี้เป็นทั้งพระโอวาท และวิปัสสนากรรมฐาน สำหรับพระโมคคัลลานะจนได้ท่านสำเร็จพระอรหัตที่หมู่บ้านนี้ในวันที่ ๗ นั้น
# ๑. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๘๗/๕๘